Yüz Bin Göz

Yüz bin göz atılmış bugüne kadar bloguma. Son aylardaki kıpırtı yoğunluğunu yapay zekânın merakına yoruyorum. Keşke ben de bu kıpırtılara kapılıp daha çok yazabilsem buraya.

Yazıya inanıyorum.

Yazıya inanıyorum. Meselem yazıyla. Yazarak düşünmek, anlatmak, anlamaya, anlaşmaya çalışmak. Yazarak yaşamak, oynamak, işlemek, varolmak. Yazının yerine konuşmanın almasını, gündelik hayatta bir nebze makul görürken, yayında pek sevmiyorum. Yazının atlanabilir olmasına bayılıyorum, istediğim yerden okumayı, istediğim sırayla okumayı ve hatta okumamayı seviyorum. Konuşmalar öyle değil. İster ses kaydı olsun isterse de görüntü kaydı, hatta konferansa veya derse bizzat katılayım, iki kişinin ötesine geçen tüm konuşma gösterileri bir ölçüde usanç yaratıyor bende. Aynı programların, gösterilerin, yapımların yazılı versiyonlarını görmeyi, okumayı, irdelemeyi tercih ediyorum her seferinde.

Yeniden yazımı ortaya çıkarmanın yeni planlarını yapmaya devam ediyorum. Kolay değil, hiçbir zaman kolay değildi, birden niye kolay olsun.

Uzun Sürmüş Bir Aritminin Düzeni

Kalbimin elektrik aksamıyla ilgili doğuştan özel durumu kardiyoloji uzmanı doktorum Fatih Bey tarafından küçük bir operasyonla düzeltildi. Gerçi henüz nekahet dönemindeyim ve kontrolüme bir hafta var ama inşallah iyileştikten sonra kısa devreler biter de ilaç kullanmadan kendi ritmimi koruyabilirim. İnsanın ritmi önemli, kalbin ritmi önemli, hayatın ritmi önemli. Ritmi aksatmak çok yıpratıcı sonuçlar yaratabiliyor, her şeyi birbirine katabiliyor. Uzun sürmüş bir aritminin düzeni başlar umarım.

Yeti yitimi...

Yeti yitimi… Maharet kaybı… Bir zamanlar yapabildiklerimi şimdi yapamadığımı düşünüyorum. Çaktırmamaya çalışıyorum. Denersem yine yapabildiğimi gördüğüm oluyor ama artık normal şartlarda içimdeki duygu yapamayacağım yönünde. Denemekten çekinmeye başlıyorum böylece. Zorlasam olacak, hatta zorlamasam bile olacak belki, ama durup düşündüğümde çok zor görünüyor, hatta bir zamanlar nasıl olup da yapmışım diye şaşırıyorum. Yaş almaktan mı? Belki… Orta yaş döngüsünün kimbilir hangi noktasındayım, döner miyim bu dönemeci, emin de değilim.

Üç noktalı yanık zamanlar...

Her nedendir bulamadım hâlâ, bazı günler her şey çok fazla geliyor, çok kalabalık, çok üst üste... En ufak bir detayın anlamlı olduğu milyon parçalık puzzle cinsinden redaksiyonlar, mizanpajlar yaparken hele... İçimdeki piromanyak kaşınıyor böylesi günlerde, müebbetinden bir anlığına çıksa kimbilir ne yakar...

Yattığımda zihnimde imgeler, ifadeler, detaylar dönüp duruyor ve sık sık sıçrıyorum uykumdan, kimseyi dövememişim, hiçbir şeyden kurtulamamışım, hiçbir meseleyi çözememişim, tekrar dalıyorum...

Dön baba dönelim kâbuslar, tekrarlayan yıldönümleri, kayıpların çoğalması, yaşın artması, sinirlerin iyice laçka olması...

Ağustosun ikinci yarısı üç noktalı yanık zamanlardan...

Glen Hansard göçtüğünde... ruhuyla beraber biz sevenlerinin de ruhu kanatlandı...

Duyduğumda çok üzüldüm. Çok severdim, ama ondan üzülmedim. Hayatının en verimli döneminde öldü, ondan üzüldüm bir ölçüde. Ama sonra üzüntüm daha da arttı, hayatı boyunca dokunduğu herkesin ona karşı sevgisinden, dinlediğim her parçasına serpiştirdiği duygular, coşkular ve hüzünlerden. Bugün de cenaze töreninde gördüklerimden tutamadım kendimi, ağladım da ağladım. Bu aralar ağlağım da... Dost bir meslektaşının ve müzikal eşinin şarkısını törende söylediği anlar çok çarpıcıydı.

Neye bu kadar etkilendiğimi ve ağladığımı düşününce bu çağda insanların aramızdan ayrılışının sonrasında onlara nasıl veda ettiğimiz konusuna geldim sanırım. Yaşamdan sonra sevdiklerimizi bile bir görev bilinciyle gönderiyoruz, bizim için önem taşıyan insanları bile buruk yorumluyoruz, hayatta bunca ölüme rağmen gerçekten ölene ve ölenin hayatına yer açmıyoruz. Ölenin güzellikleri yerine ölenin çirkinlikleri üzerinden yorumlar olduk hayatı, nasıl olsa hayatı da iyilikler yerine kötülükler üzerinden yorumluyoruz ya...

Glen Hansard, yaşarken de yaptığı müziklerle, bildiğimiz detaylarıyla, pirüpak olmasını gerektirmeden, sadece var olarak, kendince güzel yaşamaya çalışarak ardında bıraktığı izle tarihime önemini büyütmüş olarak yerleşti, bir kere daha...

Belki de tutamadığım sayısız yasın gözyaşları da bu aralar dökülüyordur bu güzel adamın göçmesinin vesilesiyle...

Ruhun şad olsun...

Kabuk - 30.06.2022, 21:30.

Yazmaya kapanabilirim. Benim kabuğum yazdıklarım olabilir. Ama ne kadar tahammül edilebilir sadece kendi kendine yazan kişiye, bilemem. Benden sonuç beklerler. Benden ürün, yapıt, eser beklerler. Benden beklenenleri karşılarsam bana tahammül etmeye devam ederler. En ufak bir tahammül aşınmasında hemen sonuçsuzluğumu yüzüme vuracaklarından korkarım.

Kendini teşrih masasına yerleştirip analiz etmeye çalışıyorsun. Çifte keskin ifadelerin. Yakaladığın detaylar derin kesebiliyor. Her şeye rağmen sen kendini ehlileştirmek, keskin ifadelerini kınında tutmak, yok yere tatsızlığa mahal vermemek yolunu tut.

Senin yazıdan oluşan kabuğun var ve tüm ömrünü o kabukta geçirebilirsin. Rast geldiklerinin öyle içten bir kabuğu olmadığı için sana saldırmayı seçebiliyor. Kendinin bilincine varırsan sana saldırmalarına mahal vermezsin, bizzat kendine de saldırmamayı becerebilirsin.

08.07.2026, 11:50.

Bir yanımla durmak istiyorum. Devinmemek. Dünyanın telaşından uzak durmak. Başka bir yanım da geç kaldığımı, telaş etmem gerektiğini, kıpırdamazsam radara ya da avcıya yakalanacağımı, boş durduğum için cezalandırılacağımı, canıma okunacağını hatırlatıyor. Değerimin düşeceğini, bulduğum anlamın kaybolacağını, yarattığım cazibenin boşa gideceğini, fırsatları kaçıracağımı söyleyip duruyor. Dünyadan payımı almam gerektiğini, yeteneklerimi kullanarak karşılığını almamı, geciktikçe şanslarımı kaybedeceğimi adeta bağırıyor. Halbuki dururken daha iyi göreceğimi, daha derine inebileceğimi düşüncelerimde, yaratılan telaşın yıpratmasından etkilenmeyeceğimi düşünüyorum.

19.02.2026, 15:05.

Tütünçiftlik’te. Babaannesi var evde sadece. Mutfakta. Çocuk ise bahçede. Taşların ötesindeki denize bakıyor. Taşların üzerindeki salyangozlara bakıyor. Taşların üzerine çıkıyor. Uzun otların arasında dolaşıyor. Boş havuza bakıyor, içine atlasa çıkabilir mi diye düşünüyor. Denizdeki gemilere bakıyor. Henüz okuyamıyor. Ama bakmayı ve hayal etmeyi çok seviyor.

18.02.2026, 00:40.

İnsomniya notları. Uyuyamadığımda oyun oynar gibi yazdıklarım. Bilincimi kapatmamı engelleyen kahvenin bünyeden çıkmasını bilincimi yazarak tüketerek mümkün kılmaya uğraşıyorum.

Medyacılık oyunlarını ciddiye aldım. Sanki tam teşekküllü bir medya kurumunda ciddi işler yaptım sandım. Halbuki kafası zamanından önce kocaman olmuş, bilmiş bir çocuk kaldım. Bütün bu saçmalıkları uykumdan çalıp yazdım.

İnsomniya Efendi derdi Uzun İhsan Efendi geceleri yatağından dirilen karanlık ikizine. Yaşanacakları yazdığını rivayet ederdi. Her sabah masasında rast geldiği notlara göre tanzim ederdi gündelik devinimlerini.

Bu çağ hepimizin aynı anda kaleme geldiği çağ. Romantiklerden modernlere, realistlerden gotiklere, fantastiklerden postmodernlere, köy, taşra, metropol demeden her yerden taşan, kadın, erkek, hünsa demeden yazan, sağcı, solcu, popçu, topçu olup olmadığını ayırt etmeyen, ağzı olduğu için açıp dili olduğu için konuşanlar gibi cihazı olduğu için yazanlarla doldurduk ortalığı.

Birbirimizi okuyup okumamamız o kadar da mühim değil. Yazdıklarımızı makineler okuyup yeniden yazacaklar. Makinelere üfleyen kuşak olacağız. Bizim yazıp bıraktıklarımızla gelecek kuşakları okutup büyütecek makineler.

Kâğıtlara yazarak saklanıyorum. Ama sonra saatlerimi makineye aktararak geçiriyorum günlerce. Bazı geceler işte böyle yazı nöbetlerine tutuluyorum.

22.03.2026, 17:25.

Can sıkıntısına katlanmak için kendi dilimle ince çatlaklar atıyorum ciddiliğime. Dilimi kınından usulca çıkarıyorum ve incecik espriler yapıyorum. Can yakmayan, iz bırakmayan, ancak yakalayanı etkileyen, o da hemen geçecek. Hayatın teatorasında katlanmaya çalışan bir figüranlın hinliği benimki hepitopu.

26.04.2025, 14:40

Caz kayıtları. Caz kayıtlarından bazıları bana Julio Cortázar’ı ve Seksek romanını hatırlatıyor. Cortázar’la karşılaştığım ilk seferleri hatırlıyorum da... Beşiktaş’taki bir öğrenci evinde Aslıhan’ın kitapları arasında görmüştüm. 1996 ya da 1997 olmalı. Arkadaşlarımdan birinin Boğaziçi Üniversitesi’nin İlgiliz Dili ve Edebiyatı bölümünde okuduğu bir gençliğim oldu benim. Ben daha garip bir bölümde, daha garip bir yerde okuyordum. Her birimiz sıkı okurduk o dönemde. Aslıhan daha sıkı okurdu sanırım. Akademik kariyeri oldu Aslıhan’ın her zaman. Kimi tesadüfi işleri de, duyduğum ve hatırladığım kadarıyla heyecan vericiydi: Mithat Alam Film Merkezi’nde çalışıyordu öğrenciliğinde.

Gato Barbieri ismini Lâle Müldür’ün Nova Roma’da Gece Güneşi kitabının daha ilk sayfasında gördüm ve müziğinin nasıl olduğunu araştırmaya başladım hemen. Arjantinli bir cazcıymış. Dolayısıyla Cortázar ve Seksek’i hatırlamam o kadar da garip olmasa gerek. Doksanlarda girip çıktığım mekânlarda ve öğrenci evlerinde pek caz dinlenmezdi. Ben de nadiren caz kayıtlarının peşine düşerdim o dönemde. Edebiyat ve sinema kimi albümler veya müzisyenler açısından ilham verirdi.

02.04.2025, 09:50.

Bön bön bakıyorum. Eblehlik geldi üzerime. İçim boşalmış gibi. Neşem yok. Canım hiçbir şey yapmak istemiyor. Daha kendime gelemedim ama gelmek de istemiyorum galiba.

İsteksizlik Vakfı’na yaptım bağışlarımı.

Zihnimdeki bağlantıların saçmalığını ortaya çıkartırsam nasıl yorumlanırım? İfadelerimden asın beni. İnsan asmayı bıraktılar mı? Asılacak adam çocukluğundan belli olur mu? Zihnimin saçmalıklarının biriktiği sektörünü temizlemeliyim belki de. Zihin temizliği mümkün olabilir mi? Mağazadan sakal şampuanı alır gibi zihin şampuanı da alır mıyım? Alabilir miyim? Alınabilir miyim? “Çok alıngansın.” Bugün boykot var, alınmam hoş karşılanmayabilir.

Val Kilmer ölmüş, 65 yaşındaymış. Son yıllarda gırtlak kanserinden mustaripmiş. “Break on through to the other side.” Çocukluğumun ve gençliğimin güzel adamlarından. Karakteri nasıldı bilmem elbette. Sinemada yıldızlaşan aktörlerin vahşi hayatları biz izleyiciler için önem taşımalı mıydı? İyi oyunculuk mu beklenmeliydi iyi insanlık mı? Yıldız beklenmemeliydi belki de. Yıldızsız filmler...

Ayrıştırılamayan yazılar. Yazıldıktan sonra hızla yazılmamış oluyorlar sanki. Yine de yakalanıp ifadeye dönüşmüş düşünceler. Beynimin labirentlerinde uzadıkça uzuyorlar ama aynı zamanda pat diye kesilip atılmışlar ortaya. Ortalıkta ifade zerresi bile kalmasın lütfen.

Sağlıksızlıklardan bahsediyordum dün bir ara. Her birimizde kendine özgü tezahür eder sağlıksızlık. Her birimizin bedenindeki bozulmalar kendine özgü olacaktır, sebepleri aynı olsa bile.

Aklımız mı bozuluyor ruhumuz mu hastalanıyor? Mental rahatsızlıklar, ruh ve sinir hastalıkları, akıl hâlleri... Sapıtıyor muyum, dengemi mi kaybediyorum, dayanamıyor muyum?

Durmadan mı duraksayarak mı konuşmalıyım?

Sere serpe, ulu orta, herkesin gözü önünde... Bozulduğumu, sapıttığımı, sinir krizi geçirdiğimi başkaları gördüğünde.

Aklıselimi tekrar bulmalı, tesis etmeli, sağlamalıyım.

Kahve içerek zihnimi açmaya çalışıyorum. Yazarak da zihnimde birikenleri kaldırmaya uğraşıyorum. Kimi heveslerin yıkıntıları, kimi deneyimlerin molozları, kimi yazıklanmaların atıkları zihnimin giderlerini tıkamış.

Usanç bastı. Sözcüklerin oyunundaki büründüğü biçimleri beni rahatlatmıyor. Dilimi alengirli döndürmeye çalışıyorum. Artistik yapıyorum, ne olmuş! Toplumda aktive olmuş o bıçkın azgın adamları zihnimden defedeyim bari. Sırıtkan küfürbazlıklarıyla, tatar barbarlıklarıyla, sarkık bıyıklarıyla zihnimde belirenlerin kaynağı kendi yetiştiğim yerdeki sokaklar mı, yoksa çeşitli medya temsillerinde efsaneleşmiş ya da klişeleşmiş hâlleri mi? Zihnimde zaman zaman beliren görüntüler bize terör salsın diye yapılan yayınlardan gelmiyor mu? Korkuluk teşkilatları...

Barbarları medenilere karşı kullanmayı tercih edenler. Yol yordam bilmeyenleri uygarların arasına salanlar. İşgal kuvvetleri, sığınmacılar, turistler. Yabandan gelenler, yabancılık çekenler. 

Cihazlardan edindiğim karmakarışık enformasyon zihnimi dolduruyor, önemli enformasyonun yerine önemsizler yerleşiyor, saçmalıklar kalıveriyor geride. Neleri unutacağım zamanla, öngörebilir miyim? Kendimi inceleyen gözüm mü, zihnim mi, hafızam mı?

Kiralık Kalemler...

Yazının profesyonelleri. Sipariş üzerine her türlü yazıyı yazabilecek, yazının Leonları. Metin yazarları. İhtiyaç duyulan metin sipariş verilir ve bu profesyonel metin yazarı o metni yazar. Sözlerinin kimi nerede ne zaman vuracağı bilinmez. Kişisel bir arzuyla yapmıyordur o işi, sadece işvereninin talebini karşılıyordur. Yazabildiği için yazıyordur kimi zaman. Madem yazabiliyorum, o zaman bundan çıkar sağlamalıyım. Ne de olsa bugün her eylemimizden, her birikimimizden, her yeteneğimizden bir kazanç sağlamak zorundayız, değil mi? Koşullar neyimiz var neyimiz yoksa pazara çıkarmamızı, satılık hale getirmemizi gerektiriyor, değil mi?

Ben de zaman zaman kiralık kalem olmuşumdur. Becerebildiğimi sanmıyorum. Ne zaman sipariş üzerine bir yazı yazmaya kalksam, kalakalıyorum. Olmuyor, bir türlü benden beklenen yazıyı yazamıyorum. Altı bin vuruş bekleniyor benden, ite kaka dört bin vuruş çıkıyor. Öyle çok kötü niyetlerle yazılmış yazılardan bahsetmiyorum üstelik, kimi zaman bir kitabın tanıtım metni, kimi zaman bir kataloğun metni. Öyle yalanlarla, dolanlarla, hakaretlerle ilişkili, koyu bir katillik yapmıyorum yani. Ama olmuyor işte, bu basitlikte bile yazamıyorum bana sipariş verilmiş metinleri.

Halbuki her gün yazmakla övünürüm eş dost arasında. Dili kendimce fena kullanmam, kalemle olsun, klavyeyle olsun yazma eyleminden keyif alırım. Yazmaya koyulduğumda neredeyse cinsel bir haz alırım, ruhumu yatıştırırım; ama kiralık kalem olduğumda, yazdığıma inanmadığımda, âşık olamadığımda yazdığıma o zaman yazmak zul olur, azap çekerim, gözüm tavana dikili, inançsız bir şekilde mırıldanırım yazdıklarımı.

Ben yazmayalı yazılanlardan...

Michel Houellebecq ve Iggy Pop,
fotoğrafı çeken de Frédéric Beigbeder'miş.

Ben yazıyla, blogla ilgilenmeyeli hem Paul Auster hem de Philip Roth yeni romanlar yayımlattılar. Sunset Park Auster'inki, Nemesis Roth'unki. Böyle bir üretkenlik, şaşırtıyor tabii benim gibi kafası karışık, ne yapacağını kararlaştırmaya çalışması yapacağından katbekat daha fazla zaman alan adamları. Nasıl bir tezgah anlayışları var, nasıl üretiyorlar merak ediyorum. Auster böyle değildi bir zamanlar, en azından enerjisini sinemaya veriyor, akademisyenlik ve çevirmenlikle de uğraşıyordu, dolayısıyla yapıtlarının arasında birkaç sene olabiliyordu. Roth, anladığım kadarıyla her daim yazmış, hele yaşlanıp çapkınlıktan görece ayağını çekince, bu yazı debisi kabarmış.

***

Bir gün onlar kadar üretebileceğimden umudumu keseli çok oluyor, bari Michel Houellebecq kadar üretsem. Kendisinin son romanı La carte et le territoire, iki ay önce frankofon ülkelerde raflarda yerini almış.

Türkiye'de son yıllarda neden Houellebecq romanı çevrilmez, merak ediyorum. Yazarın nemrut olduğunu biliyoruz, İslam'dan pek de hoşlanmadığı söyleniyor, ama benim şahsen okuduğum romanlarında özellikle kurgu-dışı bir saldırganlığa rastlamış değilim. Provokatif olmakla birlikte düşündürücü romanlarının Türkiye'deki yayıncısı tarafından -bir zamanlar Doğan Kitap'tan çıkmıştı Temel Parçacıklar ve sanırım hâlâ aynı yayınevinde- ihmal ediliyor olması, bence ciddi bir haksızlık. Hele Iggy Pop'u ne kadar etkilediğinin tüm Roll okurları tarafından öğrenildiği La possibilité d'un île'in neden hala dilimize kazandırılmadığını anlamakta güçlük çekiyorum açıkçası.

Zaman tahdidi

Burada yazdığım yazıları burada yazıyorum genellikle, özellikle son dönemlerde. Blog'un arka panelinde, bir çırpıda yazıyorum, beş ya da on dakika gerekli görselleri, bağlantıları, referansları arıyorum, sonuç olarak yirmi dakika ya da yarım saat içinde bir metin ortaya çıkıyor. Dergilere yazarken de aynı düsturu uygulardım: belli bir zaman dilimi içinde yazacağımı yazmalıydım, daha uzarsa anlatacaklarım sonsuza uzanabilirdi ve asla zaman tahdidine uyamazdım aksi takdirde. Hâlâ editörlük işlerinde zaman tahdidine uyduğum söylenemez. Yine de yayıncılığın en önemli prensiplerinden biri, işi zamanında yapmaktır. Söz verilen zamanda kitabın raflarda gözükmesi önemlidir. İlan verilmiştir, üzerine yazı çıkmıştır, ama süreçteki bir arızadan, aksaklıktan dolayı kitap raflara ulaşamamışsa, ciddi bir satış kaybı yaşanabilir, kitabına göre.

Gerçi hâlâ sağlıklı bir biçimde verilen ilan+yapılan promosyon=ne kadar satış başarısı bilgisine sahip değilim, ama önemli olduğuna inanmaya devam edelim, ki gazetelerin kitap ekleri çıkmaya çalışsın. (Bir ara şunu fark etmiştim: Bir haftalık bir kitap ekine verdiğimiz ilanların bedeli, benim bir aylık maaşıma denkti. Elbette sinirim bozulmuştu, ne kadar çaktırdım hatırlamıyorum.) Geçenlerde Hazreti Bono bozuldu ya internet korsanlarına, bu işten sadece servis sağlayıcılar kâr elde ediyor diye, belki de bu hesapta kitap eklerini çıkaran gazeteler kâr elde ediyordur sadece, bilemem. (Bakın bu da ayrı bir yazıya uç veriyor, dolu dolu. Gazetelerin kitap ekleri ne getirir, ne götürür yayın piyasasından, ve daha da önemlisi, biz okur-yazarlardan.)

İşte telaşın ve belli zaman diliminde yazıyı kapatmanın doğası gereği bazı hatalar yapıyorum, bazı süsleri unutuyorum. Mesela bir önceki yazımda, bir çırpıda bahsettiğim kitaplarda, gayet rahat kitapların yayınevlerindeki sayfalarının linklerini verebilirmişim. Hatta Yalçın Tosun'un YKY'nin sitesindeki linkini verdim, Ece Temelkuran'ınkini de aradım, ama tahmin edin ne oldu: Bulamadım. Henüz Everest'in sitesinde yer almıyor. Kitabı çıkarmanın, raflara yetiştirmenin, promosyonun telaşıyla sanırım henüz internet sitesine kitabı koyamamışlar ya da belli bir rutinle siteyi yeniliyorlardır, o zaman yerleşir. Daha sonra koyarım ben de.

Yalnız, bu yayınevlerinin internet siteleri, yıllardır çok saçma gelir bana. Bazıları, bu işi çözmüştür, enformasyonu taze ve etkili sunarlar; ama bazıları, bu işi kehren yapmaktadırlar. Halbuki şu internetle büyüyen kuşakta okur sayısı azımsanmayacak durumda. Enformasyonu içen ve birbirine ikram eden sosyal medya çocuklarının yayınevlerinin hedef kitlesi haline gelmesi için, nasıl bir araştırma yapıp dikkatlerini çekmeli acaba? Ben kendi adıma, belli zamanlarda takip ettiğim yayınevlerinin internet sitelerini analiz etmeye niyetliyim, bir de bir çırpıda ahkâm keseceğim kitapları mutlaka yayınevi linkiyle süslemeye çalışacağım (kitabevi değil, yayınevi linki). Zamanla tüm yayınevleri sitelerini ciddiye alıp, güncel tutarlar umarım.

Bilgisayar İşletim Sistemini Yediledim!

Yeni bilgisayar almış gibi sevindim diyebilirim, Windows 7'ye geçtiğim için. Şu anda cicim anları, bana iyi davranıyor, umarım bir önceki mendebur Vista gibi arızaya bağlamaz arada bir.

Bir saat olmuştur olmamıştır yeni işletim sistemini kullanmaya başlayalı iki yaşına önümüzdeki ay girecek olan Toshiba'mda. Bir önceki emektarı altı senedir kullanıyorum arada bir ve XP olan sistemi bir kere bile yenilenmemişti. Sanırım Vista hakikaten bir lanetti Windows kullanımında. Aslında Ubuntu'ya ya da Mac'e geçecek kadar tiksinmiştim Windows'tan, ama alışkanlıkları kıramadık. Babama sızlanırken, yeni yılda sistemimi değiştirmeyi planladığımdan bahsederken, yine dayanamayıp erken bir yılbaşı hediyesi olarak getirdi Windows 7'yi. Kurum aşamasında olabildiğince temkinliydim, o da Vista'dan yükselirken bir o kadar usuldu. Bir akşam boyunca diken üstünde olmamak için çalışma masamı terk etmiştim, gerek yokmuş telaşa. Bir saatlik bebek bir işletim sisteminin heyecanıyla yeniden blog doldurmak bile istedim sonuçta.

Bilgisayarlar, kaçınılmaz bir şekilde, faydaları ve arızalarıyla hayatımızın içindeler. Ben ömrüm boyunca farklı ev bilgisayarlarıyla çok farklı taklalar atmışımdır, son yıllarda bilgisayarlardan anladığımı unutmaya çalışıyorum. En sevdiğim bilgisayar, uzmanlık bilgisine en az ihtiyaç duyandır. Bu nedenle sanırım Mac'e geçtiğimde tamamen rahatlayacağım, ama onun da benzinini -maddi gereksinimlerini- karşılayabileceğimden emin değilim. Apple Mac'ler Amerikan arabaları gibi devasa ve konforlu, ama benim içinde yaşadığım bilgi otobanı Türkiye'nin yolları gibi. Umarım bir gün, hayat çarkıma adamakıllı bir Mac kullanıcısı olabileceğim kadar güvenebilirim, ama şimdilik Windows 7'yle yüklenmiş Toshiba'mın üçüncü senesine geçmekten başka bir acil teknoloji beklentisi oluşturamam.

İstanbul Kitap Fuarı

Hava kasvetli. Kış günlerinde havanın erkenden kararması bir bakıma koyu yağmur bulutlarının göze çarpmamasını sağladığından rahatlatıcı oluyor. Elbette karanlıkta yaşamak sinir bozucu da olabilir. Hoş bugün yapay aydınlatmalar altında kendimizi çoğu zaman evimizde hissediyoruz, elektriği kanıksadık. Yine de bir zamanlar gece kurda aitti.

İstanbul Kitap Fuarı umrumda değil açıkçası. Beylikdüzü'ne yolculuk yapmama değecek bir sebep bulamıyorum. Çok kişisel baktığım için böyle olmalı bu. Yoksa, hele de hem okur hem de yayınla uğraşan bir profesyonel olarak, bu hafta fuar alanından çıkmamam gerekirdi. Yayınevlerinin yeni yayın programlarını öğrenebilir, takip ettiğim yazarların gidişatlarını gözlemleyebilir, ülkenin kitap panoramasını çıkartabilirdim. Tabii eğer İstanbul Kitap Fuarı'nın bu işlere yaradığına kendimi ikna edebilseydim.

Elbette şehrin uzak bir semtine fuarın taşınmış olmasının benim bu kötümser bakış açımda büyük etkisi var. Tepebaşı'ndaki fuarlara, her gün olmasa bile, her sene bir sefer yapmaktan gocunmazdım. Dar bir mekandaki o curcunanın içinde standları dolaşıp kitapları karıştırmaktan keyif duyardım. Ama teknolojinin ve benim okurluğumun gelişmesiyle birlikte standlardaki kitaplarla ilgilenmekten keyif duymamaya, aksine alamadığım onlarca ve hatta yüzlerce kitaba öfkeyle bakmaya başladım. Satış odaklı bir fuarda has okurların ve iyi niyetli yazarların işlerinin olmayacağını düşünecek kadar sıyırmadım tabii, ama yine de bugün kitap fuarı dendiğinde boş boş bakmayı tercih ederim.

Takip ettiğim yazarlarla tanışmaktan haz duyduğumu söyleyemem. Onların konuşmaları, gündelik durumlardaki tepkileri, hatta varoluşları bile beni rahatsız edebilir. Zaten bir yazarın en iyi kendisini gösterdiği alan kendi metnidir, ve yüzlerce sayfalık kapsamlı romanları ya da hararetli denemeleri kurgulayan yazarların büyük çoğu da başka mecrada on iki yaşındaki hazırcevap bir yumurcaktan daha zekice davranamaz. Metinleriyle karşılaşmaya çalıştığım nice yazarın birtakım sembolik oturumlarda ahkam kesmeleri, hele de bunu fuarın konferans salonlarını doldurmak adına tasarlanmış gelişigüzel programlarda gerçekleşmesi, agorafobimi bile azdırabilir. Elbetteki yazarlarla artık karşılaşmaktan çekinmemde ego ile ilgili bir mesele de söz konusu olabilir, her gün sayfalarda biriktirdiklerimi neden bir türlü toplayamıyorum ve artık bir yazar olarak arz-ı endam etmiyorum diye tasalandığım bugünlerde, öyle ya da böyle kitaplarını yayınlatma kanallarını kurmuş, tezgahında her gün usul usul çalışarak ortaya çıkan metinlerini okurlarına buluşturan adamlarla kadınları görünce kaçacak delik aramam şaşırtıcı olmasa gerek. Bu nedenle fuarın okur-yazar ilişkilerine girmememi maruz görmeli.

Bir tek yayıncılarla, yazar ajanlarıyla, editörlerle, çevirmenlerle, yayınevi çalışanlarıyla, yani okur ve yazar dışında kalan işin tüm profesyonelleriyle hasbıhal edemediğim, iletişim kuramadığım, iş bağlayamadığım için hayıflanabilirim fuara bu kasvetli günlerde yolculuk etmediğim için. Herkesin öyle ya da böyle bir araya geldiği bu tarz sosyal durumların bir çok kısmet yarattığı, bir çok fırsatı ortaya koyduğu malum. O yüzden neden ekonomik davranıp fuara gitmiyorum ben? Burada da elbette kendimi savunacak birkaç cümle ederim, ama aptallık diyerek bu bahsi burada sonlandırmaya karar veriyorum.

Kelin merhemi, imamın yaptığı gibi bir çok farklı deyime gönderme yapmak mümkün bu yazıyı bitirirken. En iyisi: Siz, eğer ulaşımın üstesinden gelebilecekseniz, zaman ayırabilecekseniz, bu kasvetli günlerde Beylikdüzü'ndeki İstanbul Kitap Fuarı'na bir gidin, en kötüsünden diğer okur-yazarlarla karşılaşırsınız, aynaya bakmaya gerek kalmaz.

Şişli'de bir apartıman...

Bu ay ikinci kez karşı yakaya yolculuk yaptım. Taşındığımdan beri görmediğim dostlarımı görmek için Şişli'ye geçtim. Geçen hafta kendime radikal bir kural koymuştum, o kuralı bozmadan: Mümkün olduğunda motorlu araç kullanmayacaktım, metrobüs istisna olacaktı. Araba, dolmuş, minibüs, otobüs ve de arkadaşların motorsikletleri yasak kapsamında. Yürüyüş olur, bisiklet, deniz ulaşımı, raylı ulaşım... Metrobüs motorlu olmakla birlikte raylı ulaşım kapsamında sayılır, ayrıca bu şehirde iki yaka olduğu düşünülürse, mecburi bir karşıdan karşıya geçiş aracı olarak kabul edilebilir. Elbette bu kural hayata uyduğunca geçerli olacak, acil işler ve zor koşullar söz konusu olduğunda esnetilebilecek. İşte bu ahval ve şeraitte akşam yedide niyetlendim karşıya geçmeye, haberleştim, atıştırdım, yola koyuldum. Caddebostan'dan Söğütlüçeşme'ye yürüyüş, yirmi dakikalık rahat bir metrobüs yolculuğuyla Mecidiyeköy, sonra da uzunluğuyla meşhur Koca Mansur Sokağın alt ucunda, Şişli'de bir apartıman...

Apartıman ahalisi çok neşeli insanlardır, ama bir yandan da gündelik hayatın, özellikle de iş hayatının sertlikleri içinde günboyu o neşelerini kaybederler. Şişli'deki yaşamlarında mümkün olduğunca kendilerini sağaltmaya çalışıyorlar. Onlara yaptığım ikinci ziyaretti bu, ilki kısa ve günün yorgunluğuna daha fazla teslim olmuş bir seferdi. Dün gece ise dolu dolu, üç saate yakın konuşuldu. Benim en sevdiğim laf, Akademisyen sinemacı Ali için sarfettiğim "Akateur" lafı oldu. Esirgeyen Bas Gitar ve Şehir Kedisi ile de bol bol özlem giderdik. Yalnız bir ara Şehir Kedisi ile birbirimize giriyorduk neredeyse, hayallerimizin tasarımcıya ihtiyacı olup olmadığı meselesinde. Gecenin ikinci komik gerginliği ise hayatta vuku bulan şeylerin tesadüf mü yoksa olması gereken -ama kader değil, yazı değil- süreçler mi olduğu konusunda yaşandı. Taraflar kabaca aynı şeyi söylemelerine karşın Esirgeyen Bas Gitar'ın inatçı bir materyalist olması beni bile kaderci gösterdi. Halbuki ben var ile yok arasında bir yerlerde, bilememe olasılığındayım. Sonrası cinlerle perilerin halveti...

Sabah iş insanları işlerine koyulmak için uyandılar, hazırlanıp evi terk ettiler. Dokuzu geçe ben de zevcini karşılamak üzere Taksim'e gidecek olan neşeli mimar ev sakiniyle aynı anda sokağa döküldüm. Mecidiyeköy'deki metrobüs durağına yürüyüş, Söğütlüçeşme'ye yolculuk, yağan yağmur nedeniyle araç orucumu bozacağımı düşünürken fark ettiğim tren istasyonu, hafif rötarlı da olsa tenha bir banliyö treniyle Erenköy'e geliş, yağmur altında eve yürüyüş derken on bir olmamışken sükunete, Caddebostan'da bir apartımana geldim nihayet.

Avrupa yakasına yaptığım her yolculuk yıpratıcı oluyor iki senedir, ama bu seferkini fazla hasar görmeden atlattım sanırım.

Haberiniz var mıydı, Paul Auster Invisible'den?

Sanırım son romanlarındaki -kanımca- özensizliğin etkisiyle peşini kovalamaktan bıkmıştım. Önce Yazı Odasında Yolculuklar, sonra da Karanlıktaki Adam, hatta bir zamanların Kehanet Gecesi, hep tasarıyla ortaya çıkan arasındaki metnin kopukluklarını bir şekilde Austerian diyebileceğimiz bir üslupla kapatarak paketlenmiş romanlar olarak gördüğüm yapıtlardır. İçlerinde yer yer iyi fikirler, güzel anlatımlar, samimi itiraflar bulunsa bile bir Ay Sarayı, Yanılsamalar Kitabı ya da Brooklyn Çılgınları değillerdir. Galiba bu nedenle bugün Suadiye Remzi Kitabevi'nde apansızın karşılaştığım yeni kitabı Invisible'i ilkbakışta almamayı başardım. Hardcover çılgınlığının geçmesini, en azından paperback'inin gelmesini bekleyeceğimi umuyorum, ancak yine de ecnebi satış kanallarındaki övgülerine kanabilirim. Lütfen biri bana Paul Auster etrafında koparılan gürültünün edebiyat ajanının veya yayınevlerinin çabası olduğunu sık sık hatırlatsın, yoksa bir zamanlar çok sevdiğim bu yazara yeniden kapılma eğilimi gösteriyorum.

[Yerine Will Self'ten bir roman aldım, iyi mi yaptım bilemiyorum, kendisiyle uzun zamandır tanışmak istememe rağmen -Nihan'ın Gül ve Budak'ı bana anlatmasından beri- erteliyordum bu tanışmayı, kırmak istedim inadı. Alternatiflerim Sara Gruen'in, sonradan İnkılap'tan Filler İçin Su adıyla türkçeye kazandırıldığını öğrendiğim, Water For Elephants'ı ile Hanif Kureishi'nin şimdilik son romanı Something To Tell You'nun paperback'i idi. Ha bir de bir Jonathan Frenzen kitabı da vardı, ama Frenzen'le de tanışmayı hep ertelemiştim, gene erteledim.

Bir de karşıma hâlâ sevdiğim bir yazarın, misal Haruki Murakami'nin, yayımlandığından bihaber olduğum -mümkünse bu tabii- bir kitabı çıkmış olsaydı, iki elim dolu olsa bile (kanda denir ya, çok kanlı geldi o tabir) gözümü kırpmadan alırdım. Murakami Auster'ı tahtından etmiş durumda yani.]

***

Ekleme [25 Ekim 2009 Pazar düzeltilmiş saatle 14:10]: Doğum günlerinde ve benzer özel günlerde işleyen hediye ekonomisinden istifade ederek Invisible'i edindim. Cenk Tanaydın sağolsun. Bunun sonucu önümüzdeki günlerde etraflıca bir Paul Auster metnine girişmek olabilir. Kitaplarının büyük bir kısmını beğenerek okuduğum Paul Auster'ın son zamanlarda romanlarını savsaklayıp savsaklamadığı meselesini kendimce aydınlatmak istiyorum ne de olsa.]